RSS

Ölçmede Geçerlik ve Güvenirlik

15 Mar

GÜVENIRLIK

Güvenirlik, hem eğitim ve psikolojide kullanılan testler için hem de bu testlerin sonucuna dayalı değerlendirme yapmak için önemli bir kavramdır.Bu nedenle ölçme araç ve yöntemlerinde bulunması gereken temel bir özelliktir.Güvenirlik kavramının anlamı;birbiri ardına yapılan denemelerden aynı sonucun elde edilmesidir.Bir testin güvenilir olmaması; ölçme hatalarının miktarının göstergesidir ve bir testten elde edilen puanların yorumlanmasında ölçme hatalarının miktarının bilinmesi, o sonuçlara dayanarak doğru karar vermek açısından çok önemlidir. Güvenirlik özelliğine tutarlılık açısından, duyarlılık açısından ve kararlılık açısından ayrı ayrı bakılıp bir değerlendirme yapılabilir.

Bütün bunların dışında,güvenirlik; ölçme sonuçlarının ölçme hatalarından arınıklık derecesi olarak tanımlanabilir.Bu tanıma dayanarak en genel biçimde güvenirlik;ölçme aracının ölçmek istediği özelliği hatasız olarak ölçebilme derecesi olarak tanımlanabilir. Güvenirlik Türleri Ve Belirleme Yöntemleri

1.Birden çok uygulamaya dayalı yöntemler test tekrar test güvenirliği.

2. Eşdeğer (paralel) formlar güvenirliği.

3.Test uygulamaya dayalı yöntemler ( iç tutarlılık)

4. Eşdeğer yarılar (Testi yarılama) metodu

5. KR-20 ve KR-21 güvenirliği

6. Cronbach Alfa güvenirliği

7. Puanlayıcı güvenirliği

8. Genellenebilirlik kuramı

GEÇERLIK

En genel ve klasik anlamıyla geçerlik; ölçme aracının, ölçmek istediği özelliği başka değişkenlerle karıştırmadan ölçebilme derecesidir.Bir psikolojik özelliği ölçmek üzere, bir çok ölçme aracı geliştirilmiş olabilir.Merak edilen,bu ölçme araçlarından hangisinin, ölçülmek istenen psikolojik özelliği en iyi ölçtüğüdür. Geçerlik,tek bir tanımdan ya da katsayıdan ziyade, testin kullanılış amacına hizmet ettiğini gösteren kanıtların toplanması olarak düşünülebilir.Bu durumda bir tek geçerlik değil,geçerlik türlerinden söz edilebilir.Kullanılış ve geliştirilme amacına bağlı olarak bir test farklı geçerliklere sahip olabilir. Bir testin geçerliğini belirleme yöntemi;(1)testin kapsamını analiz etmeyi,(2)testten elde edilen puanlarla uygun bir ölçütten elde edilen puanları karşılaştırmayı,(3)testle ölçülmek istenen psikolojik özellik ve diğer adıyla yapının araştırılmasını içerebilir.

KAPSAM GEÇERLIĞI

Kapsam geçerliği,bir testin bu testle ölçülmek istenen davranışları ne derece kapsadığı ile ilgilidir.Ne amaçla kullanılırsa kullanılsın, test kapsam açısından ölçmeye konu olan davranışları yeterli derecede temsil etmelidir.Başarı testlerinde kapsam geçerliği, hazırlanan testin, bir alana dönük programı ya da kapsamı ne derece temsil ettiğini değerlendirmek suretiyle belirlenir.Başarı testlerinde kapsam geçerliğini garanti altına almak için başvurulabilecek önlemlerden biri belirtke tabloları hazırlamaktır.Belirtke tablosu, bir boyutunda bir derse ya da alana ait konu ve içerik diğer boyutunda öğrencilere kazandırılacak hedef ve davranışları içeren iki boyutlu bir tablodur.

Zamandaş geçerliği: Bir ölçüte dayalı geçerlik geliştirilirken,ölçütten elde edilen puanlar, ölçme aracından elde edilen puanlarla (yordayıcı) puan aynı zamanda veya daha önce elde edilmişse, bu puanlar arasındaki korelasyona dayalı geçerliğe zamandaş geçerliği adı verilir.Bu geçerlik türüne örnek olarak,öğrenci seçme sınavının(ÖSS) zamandaş geçerliğini belirlemek verilebilir. Yordama geçerliği : Ölçüt durumundaki puanlar, geçerliği belirlenecek ölçme aracından elde edilen puanlardan (yordayıcı) daha sonra elde edilmişse, bu puanlar arasındaki korelasyona dayalı geçerliğe yordama geçerliği adı verilir.

 

YAPI GEÇERLİĞİ

Doğrudan gözlenemeyen psikolojik yapılar, bireylerin test maddelerine verdiği tepkiler aracılığıyla gözlenir. Testi geçerlemede, bir teste dayalı açıklamalar yapılır ve bunlar bir niteliğe bağlanır.Bu nitelik o testle açıklanan yapıdır.Her testin ölçmek istediği yapıyı, ölçüp ölçmediği ya da ne derece ölçebildiği ortaya çıkarılmalıdır. Bunun içinde, öncelikle, testle ölçülmek istenen yapı tanımlanmalı ve daha sonra testin bu yapıyı ölçmeye hizmet edip etmediği araştırılmalıdır.Bu kapsamda yapılacak çalışmalar, testin yapı geçerliğine kanıt toplamaktır. Bir testin ya da daha genel bir ifadeyle, ölçme aracının yapı geçerliği; ölçme aracının, o araçla ölçülmek istenilen kuramsal yapıyı ortaya koyabilme derecesidir.

KULLANIŞLILIK

Geçerlik ve güvenirlik gibi teknik özelliklerin yanında, bir ölçme aracında bulunması gereken bir diğer özellik de kullan kullanışlılıktır.Kullanışlılık,ölçme aracının kullanılmasını gerektirecek durumlara ilişkin gereksinimleri tatmin edici bir şekilde hizmet etme derecesidir.Kullanışlılık ekonomiklik, uygulanabilirlik ve puanlanabilirlik başlıkları altında incelenebilir.

About these ads
 
Yorum yapın

Yazan: Mart 15, 2011 in Kategori

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: